بطور مطلق است و مقسم با قسم متحد است پس طبيعت در خارج موجود است « 1 » " تتمه " نزاع در وجود كلى طبيعى ، در زبان حكماء يونان قديم ، براى اثبات مذهب تثليث در مسيحيت بوده است . آنان مىگفتند : وجود كلى طبيعى ، وجودى است سارى در ميان افراد و اين افراد همگى مظاهر آنند . و بنابراين در عين كثرت ، داراى وحدتند . آنان از همين راه ، اثبات وحدت اقنوم « 1 » در عين تعدد آن را ، مىنموده‌اند و از اين‌جا ظاهر مىشود كه نزاع در همان وجودى است كه رجل همدانى بدان معتقد بوده است . و اما بطلان اين سخن ، روشن است ، زيرا لازم مىآيد كه يك فرد به صفات متضادى متصف بوده و در مكانهاى گوناگونى موجود باشد . از آنچه گفتيم معلوم مىشود كه مراد مسيحيان از تثليث اين نيست كه اين 3 اقنوم - اب و ابن و روح - مظاهر يك خدايند « 2 » بلكه آنان به 3 خدا عقيده دارند و قرآن در اين باره فرموده است : لَقَدْ كَفَرَ الَّذِينَ قالُوا إِنَّ اللَّهَ ثالِثُ ثَلاثَةٍ - كافر شدند آنها كه معتقد شدند خداوند سومى آن سه است . پس

--> ( 1 ) - مشتاقان دقت بيشتر در اين عقائد و دليل آنها بكتاب مقصود الطالب چاپ سوم ص 157 و . . . و شرح منظومه [ بقلم مولف ] ص 97 و . . . رجوع كنند ضمنا همانطور كه در شرح منظومه مولف گفته شده بايد دانست كه آنچه براى اثبات وجود طبيعت گفتيم طبيق محاسبات عرفى حقيقت و مجاز است و گرنه دقت عميقتر ايجاب مىكند كه بگوييم : طبيعت همان ماهيت است و ماهيت اعتبارى است و تحققى ندارد . و شايد اصحاب تسميه همين را ميخواسته‌اند بگويند . ( 2 ) - اقنوم به معنى اصل بوده و مقصود از آن خداست . تثليث را ، " پولس " كه شاگرد " پطرس قديس " بود ، ابداع نمود . او نخست يهودى بود و بعد نصرانى شد و احكامى را پديد آورد كه بعضى از آنها به احكام " باب " در ايران